📝 Editoryal Not:
Bu basın bülteni, onkoloji alanında sağlıkta eşitlik konusunu hasta derneklerinin doğrudan katkılarıyla ele alan ve çıktıları uluslararası bilimsel literatüre taşınan nadir çalışmalardan birini konu almaktadır. Haber; sağlık profesyonelleri, politika yapıcılar ve akademisyenler için, hasta temelli yaklaşımların kanıta dayalı sağlık politikalarına nasıl entegre edilebileceğine dair bölgesel ölçekte önemli içgörüler sunmaktadır.
AstraZeneca Orta Doğu ve Afrika (MEA) Bölgesi tarafından düzenlenen ve onkoloji alanında sağlıkta eşitlik konusunu hasta derneklerinin perspektifinden ele alan çok paydaşlı toplantının sonuç raporu, saygın uluslararası bilimsel dergilerden Frontiers in Health Services’ta yayımlandı. Türkiye’den Kanser Savaşçıları Derneği’nin de katkı sunduğu bu çalışma, MEA bölgesinde hasta temsilcilerinin görüşlerini akademik literatüre taşıyan ilk rapor olma niteliği taşıyor.
AstraZeneca’nın MEA Hasta Odaklılık ekibi koordinasyonunda gerçekleştirilen ve onkoloji hizmetlerine erişimdeki yapısal, coğrafi ve sosyoekonomik engelleri ele alan toplantıya, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 8 ülkeden 10 hasta derneği başkanı katıldı. Toplantı çıktıları, hasta deneyimlerini ve sistem düzeyindeki ihtiyaçları yansıtan nitel veriler temel alınarak bilimsel bir çerçevede raporlandı.
Hasta perspektifinden sağlıkta eşitlik: Klinik uygulamalar ve politika geliştirme için kanıt temelli girdiler
2023 yılının sonunda çevrim içi olarak gerçekleştirilen zirvede;
- Erken tanı ve tedaviye erişim,
- Yenilikçi (inovatif) tedavilere ulaşım,
- Hasta bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları,
- Sağlık verilerinin yetersizliği,
- Hasta sesinin politika geliştirme ve karar alma süreçlerine entegrasyonu
gibi başlıklar ele alındı. Rapor, bu alanlarda hasta derneklerinin sahadan edindiği deneyimleri, sağlık sistemlerinin güçlendirilmesine yönelik uygulanabilir çözüm önerileri ile birlikte sunması açısından dikkat çekiyor.
Türkiye perspektifi: Yenilikçi tedavilere erişim ve çok paydaşlı iş birliklerinin önemi
Raporda, Türkiye’den katılımcı olan Kanser Savaşçıları Derneği Başkanı Dr. Belma Kurdoğlu Akgün’ün değerlendirmelerine de yer verildi. Dr. Akgün, Türkiye’de sağlıkta eşitliğin önündeki temel zorluklardan birinin yenilikçi tedavilere erişimde yaşanan farklılıklar olduğunu vurgulayarak şu noktalara dikkat çekti:
“Yenilikçi finansman modelleri, kamu ve sivil toplum arasındaki güçlü iş birlikleriyle desteklenmelidir. Hasta örgütleri, kamu otoriteleri, geri ödeme kurumları, hastaneler, mükemmeliyet merkezleri, sektör temsilcileri ve akademi arasında kurulacak sürdürülebilir iş birlikleri; hem kaynakların etkin kullanımını hem de kanser tedavi hizmetlerine erişimin artırılmasını mümkün kılacaktır.”
Raporun öne çıkan önerileri: Sağlık sistemlerinde eşitlikçi dönüşüm
Raporun sonuç bölümünde, MEA bölgesinde kanser bakımına erişimde yaşanan eşitsizliklerin çok boyutlu olduğu vurgulanarak şu öneriler öne çıkarılıyor:
- Hasta derneklerinin sağlık politikası ve karar alma süreçlerine daha aktif dahil edilmesi,
- Hükümetler, ilaç endüstrisi ve akademi arasında yapısal iş birliklerinin güçlendirilmesi,
- Veri analitiği kapasitesinin artırılması ve gerçek yaşam verilerinin etkin kullanımı,
- Tele-tıp ve dijital sağlık çözümlerinin yaygınlaştırılması,
- Yenilikçi tedavilere erişimi destekleyen sürdürülebilir finansman mekanizmalarının geliştirilmesi.
AstraZeneca: Sağlıkta eşitlik küresel stratejimizin merkezinde
AstraZeneca Türkiye Kurumsal İlişkiler Direktörü Erdal Kiraz, rapora ilişkin değerlendirmesinde sağlıkta eşitliğin şirketin küresel stratejisinin temel unsurlarından biri olduğunu belirtti. Kiraz, hasta derneklerinin sağlık ekosisteminin dönüşümünde stratejik ortaklar olarak konumlandırıldığını vurgulayarak, bu çalışmanın yalnızca mevcut eşitsizlikleri tanımlamakla kalmayıp, bölgesel düzeyde kanıta dayalı bir yol haritası sunduğunu ifade etti.