📝 Editoryal Not:
Bu basın bülteni; diş eti ağrısı, yanma hissi ve aft oluşumu gibi yaygın fakat çoğu zaman ihmal edilen ağız içi belirtilerin, hem lokal hem sistemik sağlık durumlarıyla ilişkisini açıklayarak önemli bir farkındalık yaratmaktadır. Metin; bağışıklık sistemi, hormonal değişiklikler ve oral hijyenin periodontal sağlık üzerindeki etkilerini bilimsel çerçevede ele alarak, hem klinisyenlere hem de toplum sağlığına katkı sunacak doğru yönlendirmeler içermektedir. Bu nedenle, ağız sağlığının bütüncül sağlık içindeki kritik rolüne dikkat çekmesi bakımından kıymetlidir.
Periodontoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Nihal Bahar, diş etlerinde yanma, ağrı ve aft oluşumunun tek bir nedenden kaynaklanmadığını, çoğu zaman altta yatan sistemik veya lokal faktörlerin birleşimiyle ortaya çıktığını belirtmektedir. Bu semptomlar özellikle bağışıklık sisteminin zayıfladığı dönemlerde, stres altında veya hormonal değişim süreçlerinde daha sık görülmektedir. Bağışıklık sistemi baskılandığında ağız içerisinde aft olarak bilinen beyaz renkli, ağrılı lezyonlar oluşabilir. Bu lezyonlar bağışıklık yanıtının azaldığı dönemlerde sık rastlanan bir bulgudur.
Ağız hijyeninin yetersiz olması durumunda da diş etlerinde yanma, hassasiyet ve aftlar daha sık ortaya çıkabilir. Dr. Bahar, bu bulguların tekrarlayıcı bir hâl alması halinde B12 vitamini veya demir eksikliği gibi beslenme kaynaklı problemlerin değerlendirilebileceğine dikkat çekmektedir. Bu besin öğeleri mukozal bütünlük ve bağışıklık fonksiyonları için kritik öneme sahiptir. Ayrıca özellikle kadınlarda adet dönemine yakın, adet sırasında veya menopoz sürecinde hormonal dalgalanmalara bağlı olarak diş etlerinde kızarıklık, ağrı ve yanma hissi ortaya çıkabilmektedir. Bu durum fizyolojik kabul edilse de şikâyetlerin şiddeti arttığında uzman değerlendirmesi önerilir.
Diş dolgularının uygun yapılmaması da diş eti ağrısına neden olabilecek mekanik bir faktördür. Dişler arasında uygun temas bulunmaması veya taşkın dolgu yapılması durumunda yiyeceklerin aralara sıkışması (“food impaction”) görülür. Bu durum diş etinde zonklayıcı tarzda ağrıya ve inflamasyona yol açabilir. Uzun süreli inflamasyon ise periodontal dokularda zarar oluşturabilir.
Diş eti bakımının doğru ve düzenli yapılması periodontal sağlığın temelini oluşturur. Profesyonel diş taşı temizliğinin aksatılması, taşların diş eti hattının altına doğru ilerlemesine ve kemik kayıplarına neden olabilmektedir. Gerekli görülen olgularda küretaj olarak bilinen derin temizlik işlemi uygulanarak diş eti altındaki bakteriyel birikim temizlenir. Dr. Bahar, tekrarlayan ağrı, yanma hissi veya kanama gibi belirtiler görüldüğünde mutlaka bir diş hekimine başvurulması gerektiğini vurgulamaktadır.