📝 Editoryal Not:
Bu basın bülteni, diyabetin en ciddi ve önlenebilir komplikasyonlarından biri olan diyabetik ayak yaralarına dikkat çekmektedir. Toplumda yaygın olarak yapılan hataların ciddi sonuçlara yol açabildiğini bilimsel verilerle ortaya koyan içerik; erken farkındalık, doğru ayak bakımı ve multidisipliner tedavinin uzuv ve yaşam kaybını önlemedeki kritik rolünü vurgulamaktadır.
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla artan diyabet, yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmayan, sinir sistemi, damar yapısı ve yara iyileşmesi üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratan önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Diyabetin yol açtığı en ciddi ve en sık göz ardı edilen komplikasyonlardan biri ise diyabetik ayak yaralarıdır.
Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi (KVC) Uzmanı Doç. Dr. Selim Aydın, diyabetik ayak yaraları konusunda toplumda farkındalığın son derece yetersiz olduğunu belirterek önemli uyarılarda bulunuyor:
“Diyabetli bireylerde ayakta oluşan küçük bir çatlak, basit bir su toplaması ya da fark edilmeyen minik bir kesik, kısa sürede kronik yaraya dönüşebilir. Bu yaralar zamanında ve doğru şekilde tedavi edilmediğinde enfeksiyonlara, uzuv kaybına ve hatta yaşam kaybına yol açabilir.”
“Canım Acımıyor” Demeyin! Küçük Yaralar Büyük Sonuçlar Doğurabilir
Diyabet hastalarında sinir hasarına bağlı olarak ağrı hissi azalabilir. Bu nedenle “canım acımıyor”, “geçer” ya da “kendim temizledim” gibi yaklaşımlar hayati gecikmelere neden olabilir. Oysa diyabetik ayak yaraları erken dönemde fark edildiğinde önlenebilir ve tedavi edilebilir bir sorundur.
Diyabetik Ayak Yaralarına Karşı 7 Kritik Öneri
1. Kan Şekerinizi Düzenli Kontrol Altında Tutun
Kan şekeri kontrolü bozuk olan bireylerde yara iyileşmesi gecikir ve enfeksiyon riski artar. Düzenli ölçüm ve hekim kontrolleri diyabetik ayak riskini önemli ölçüde azaltır.
2. Günlük Ayak Bakımını İhmal Etmeyin
Ayaklar ılık suyla yıkanmalı, iyice kurulanmalı ve özellikle parmak araları nemli bırakılmamalıdır. Nasır ve sertleşmeler bilinçsizce kesilmemelidir.
3. Ayaklarınızı Her Gün Gözle Kontrol Edin
Kızarıklık, çatlak, su toplaması, yara veya renk değişikliği fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Ayak tabanı için ayna kullanılabilir.
4. ‘Geçer’ Diye Bekleyerek Zaman Kaybetmeyin
Evde bilinçsiz pansumanlar, alkol, oksijenli su veya rastgele kremler durumu kötüleştirebilir. Her yara mutlaka tıbbi değerlendirme gerektirir.
5. Çıplak Ayakla Yere Basmayın
Diyabetik ayak yaralarının önemli bir bölümü ev içinde oluşur. Ayaklar her zaman korunmalı, ucu açık ve parmak arası terliklerden kaçınılmalıdır.
6. Damar Tıkanıklığı Açısından Değerlendirme Yaptırın
Doç. Dr. Selim Aydın, diyabetik ayak yaralarının en önemli nedenlerinden birinin ayak damarlarındaki dolaşım bozukluğu olduğunu vurguluyor. Kan dolaşımı yetersizse yara iyileşmesi mümkün değildir.
7. Doğru Ayakkabı Seçimine Özen Gösterin
Dar, sert ve dikişli ayakkabılar fark edilmeden yaraya yol açabilir. Ayakkabılar yumuşak tabanlı, iç dikişi olmayan ve ayağı sıkmayan özellikte olmalıdır.