📝 Editoryal Not:
Bu basın bülteni, ruh sağlığının yalnızca “iyi hissetmek” ile sınırlı olmadığını; stres yönetimi, duygusal dayanıklılık ve yaşam doyumu gibi çok boyutlu unsurlarla ilişkili olduğunu vurgulaması açısından önem taşımaktadır. Uzun süreli stresin bağışıklık sistemi, uyku düzeni ve kardiyovasküler sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, ruh sağlığının beden sağlığından ayrı düşünülemeyeceğini bilimsel bir çerçevede ele almaktadır. Sağlık profesyonelleri için, psikolojik iyi oluşun koruyucu sağlık yaklaşımındaki rolünü hatırlatan ve bireysel düzeyde uygulanabilir öneriler sunan değerli bir içerik niteliğindedir.
Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel: “Ruh sağlığı bir lüks değil, yaşam kalitesinin temelidir”
Ruh sağlığının, bireyin yaşam kalitesini belirleyen temel unsurlardan biri olduğu belirtilirken, uzmanlar ruh bakımının yalnızca olumlu duygulara odaklanmak anlamına gelmediğini; zorlayıcı duygularla temas edebilme ve bu duyguları yönetebilme kapasitesini de içerdiğini vurguluyor.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikoloğu Tuğçe Tunçel, 17 Şubat Dünya İnsan Ruhu Günü kapsamında yaptığı açıklamada, ruh bakımının hem psikolojik hem de fizyolojik sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Ruh Bakımı: Duyguları Fark Etmek ve Düzenleyebilmek
Ruh bakımının kişinin kendi duygularını tanıması, ihtiyaçlarını fark edebilmesi ve yaşam olaylarıyla sağlıklı baş etme mekanizmaları geliştirebilmesi anlamına geldiğini belirten Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel şu değerlendirmeyi yaptı:
“Ruh bakımı sadece ‘iyi hissetmek’ değildir. Zor hislerle temas edebilme ve onları taşıyabilme becerisidir. Kişinin duygularını fark etmesi, düzenleyebilmesi ve ihtiyaçlarını tanıyabilmesi ruhsal dayanıklılığın temelidir.”
Uzun Süreli Stres, Beden Sağlığını da Etkileyebilir
Ruhsal iyi oluşun yalnızca psikolojik bir alanla sınırlı olmadığını ifade eden Tunçel, kronik stresin vücut üzerinde çeşitli sistemik etkiler oluşturabileceğini vurguladı:
“Uzun süreli stres, bastırılmış duygular ve çözümlenmemiş ruhsal yükler; bağışıklık sistemi sorunlarından uyku bozukluklarına, kronik ağrılardan kalp-damar hastalıklarına kadar birçok alanda etkisini gösterebilir.”
Tunçel’e göre ruh bakımına özen gösteren bireylerde stres düzeyi azalırken, uyku ve enerji dengesi daha sağlıklı bir düzeye ulaşabiliyor. Bu da yaşam doyumunu artırarak genel sağlığı olumlu etkileyebiliyor.
Küçük ama Sürdürülebilir Alışkanlıklar Etkili Olabilir
Ruh sağlığını korumak için mutlaka büyük değişimler yapılmasının gerekmediğini belirten Tunçel, küçük ve sürdürülebilir alışkanlıkların uzun vadede güçlü etkiler yaratabileceğini ifade etti.
Tunçel, uygulanabilir örnekleri şöyle sıraladı:
- Gün içinde birkaç dakika durup “Şu an ne hissediyorum?” diye kendine sormak
- Düzenli uyku ve dengeli beslenme alışkanlığı edinmek
- Gün ışığı almak ve bedeni hareket ettirmek
- Duyguları yazmak veya güvenilen bir kişiyle paylaşmak
Bu tür uygulamaların bireyin kendisiyle bağ kurmasını güçlendirdiğini belirten Tunçel, duygularını fark eden ve ifade edebilen kişilerin stres karşısında daha dayanıklı olabildiğini vurguladı.
Güvenli ve Yargısız İlişkiler Ruhsal İyilik Halini Güçlendiriyor
İnsanın sosyal bir varlık olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, ruh sağlığında ilişkilerin önemini şu sözlerle anlattı:
“Anlaşıldığını, kabul edildiğini ve desteklendiğini hissetmek ruh sağlığı için temel bir ihtiyaçtır.”
Güvenli sosyal ilişkilerin stres düzeyini azaltabildiğini, yalnızlık hissini hafiflettiğini ve kişinin kendilik değerini güçlendirdiğini ifade eden Tunçel, önemli olanın ilişki sayısından çok ilişkinin niteliği olduğunu belirtti.
“Kişinin kendisi gibi olabildiği, sınırlarını koruyabildiği ve duygularını yargılanmadan paylaşabildiği ilişkiler, ruhsal iyilik hâlini belirgin şekilde destekler.”
Kişisel Gelişim Ruh Bakımıyla Birleştiğinde Daha Sağlıklı Hale Geliyor
Kişisel gelişimin çoğu zaman “daha iyi olmak” hedefiyle yürütüldüğünü belirten Tunçel, ruh bakımıyla desteklenmeyen kişisel gelişim süreçlerinin bireyi yetersizlik duygusuna sürükleyebileceğini söyledi.
“Kişisel gelişim, ruh bakımıyla birleştiğinde ‘kendini olduğu haliyle tanımak ve kabul etmek’ noktasına evrilir. Ruh bakımını gözeten kişisel gelişim şefkatli ve sürdürülebilir olandır.”
Ruh Sağlığını Zorlayan Günlük Alışkanlıklara Dikkat
Tunçel, farkında olmadan ruh sağlığını olumsuz etkileyebilecek bazı davranış kalıplarına da dikkat çekti:
- Duyguları sürekli bastırmak veya görmezden gelmek
- Aşırı ekran ve sosyal medya kullanımı
- Sürekli başkalarıyla kıyaslama yapmak
- Dinlenmeyi “zaman kaybı” olarak görmek
- Yardım istemeyi zayıflık olarak değerlendirmek
Bu alışkanlıkların zamanla duygusal tükenmişlik ve içsel kopukluk yaratabileceğini belirten Tunçel, ruh bakımının destek almaya izin vermeyi de içerdiğini vurguladı.
“Ruh Sağlığı Bir Lüks Değil, Yaşam Kalitesinin Temelidir”
Açıklamasının sonunda ruh sağlığının ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel sözlerini şöyle tamamladı:
“Ruh bakımı yavaşlamaya, fark etmeye ve gerektiğinde destek almaya izin vermeyi içerir. 17 Şubat Dünya İnsan Ruhu Günü vesilesiyle şunu hatırlatmak isterim: Ruh sağlığı bir lüks değil, yaşam kalitesinin temelidir. Ona iyi bakmak, kendimize gösterebileceğimiz en insani özenlerden biridir.”