📝 Editoryal Not:
Yaz aylarında artan sıcaklık ve nem, özellikle kardiyovasküler hastalığı bulunan bireylerde sıvı-elektrolit dengesi, kan basıncı ve kalp ritmi üzerinde önemli değişikliklere yol açabilir. Bu haber, yaz mevsiminde kalp sağlığının korunmasına yönelik kanıta dayalı yaşam tarzı önerilerini pratik bir yaklaşımla özetlerken, risk grubundaki bireylerin dikkat etmesi gereken uyarı işaretlerini de hatırlatıyor. Özellikle sıcak havalarda sıvı tüketimi, egzersiz planlaması ve güneşten korunmaya ilişkin öneriler, koruyucu kardiyoloji açısından klinik önem taşımaktadır.
Deniz, güneş ve açık havada geçirilen zaman yaz aylarının vazgeçilmezleri arasında yer alırken, yüksek sıcaklık ve nem kalp-damar sistemi üzerinde ek yük oluşturabiliyor.
Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, sıcak havalarda vücudun ısıyı dengeleyebilmek için damarları genişlettiğini ve terlemeyi artırdığını belirterek, bunun kalbin daha fazla çalışmasına ve sıvı-elektrolit kaybının artmasına neden olduğunu söyledi.
Özellikle hipertansiyon, koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği veya ritim bozukluğu bulunan kişilerde sıcak hava koşullarının kardiyovasküler komplikasyon riskini artırabileceğini vurgulayan Koylan, göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli çarpıntı ve bayılma hissi gibi belirtilerin gecikmeden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
1. Düzenli sıvı tüketin, susamayı beklemeyin
Yaz aylarında terlemeyle birlikte yalnızca su değil; sodyum, potasyum ve magnezyum gibi elektrolitler de kaybedilir. Bu durum;
- Hipotansiyon (düşük tansiyon)
- Baş dönmesi
- Halsizlik
- Çarpıntı
- Kalp ritim bozuklukları
gibi sorunlara zemin hazırlayabilir.
Prof. Dr. Koylan, susama hissinin sıvı kaybının geç bir göstergesi olduğunu belirterek gün boyunca düzenli su tüketilmesini, aşırı alkol ve şekerli içeceklerden kaçınılmasını önerdi.
Klinik not: Kalp yetmezliği veya ileri böbrek hastalığı bulunan kişilerde sıvı tüketimi, tedaviyi düzenleyen hekimin önerilerine göre planlanmalıdır.
2. Güneşin en yoğun olduğu saatlerde korunmaya özen gösterin
11.00-16.00 saatleri arasında uzun süre doğrudan güneşe maruz kalmak, vücut sıcaklığını artırarak dolaşım sistemi üzerindeki yükü artırabilir.
Korunmak için:
- Gölgelik alanlar tercih edilmeli,
- Açık renkli ve hafif kıyafetler giyilmeli,
- Geniş kenarlı şapka kullanılmalı,
- Uzun süre güneş altında hareketsiz kalınmamalıdır.
İleri yaş grubunda sıcak çarpması riskinin daha yüksek olduğu unutulmamalıdır.
3. Soğuk suya aniden girmeyin
Aşırı sıcak ortamdan sonra doğrudan soğuk suya girmek ani damar daralmasına, tansiyon değişikliklerine ve kalp üzerinde stres oluşmasına neden olabilir.
Özellikle;
- Hipertansiyonu bulunanlar,
- Koroner arter hastalığı olanlar,
- İleri yaş bireyler
önce ayak ve kollarını suyla temas ettirerek vücutlarını kademeli şekilde suya alıştırmalıdır.
4. Kalp dostu beslenmeyi tercih edin
Plajda tüketilen besinler de kalp sağlığını etkileyebilir.
Tuzlu atıştırmalıklar, işlenmiş gıdalar, aşırı yağlı yiyecekler ve şekerli içecekler yerine;
- Taze meyve
- Yoğurt veya ayran
- Hafif salatalar
- Izgara balık
- Zeytinyağlı sebzeler
tercih edilmesi öneriliyor.
Akdeniz tipi beslenme modeli, kardiyovasküler riskin azaltılmasına katkı sağlayan beslenme yaklaşımları arasında yer almaktadır.
5. Egzersiz için uygun saatleri seçin
Yürüyüş ve yüzme gibi fiziksel aktiviteler kalp sağlığı açısından faydalıdır. Ancak egzersizlerin günün en sıcak saatlerinde yapılması;
- Kalp hızını artırabilir,
- Sıvı kaybını hızlandırabilir,
- Kan basıncı dengesini bozabilir.
Bu nedenle fiziksel aktivitelerin sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde yapılması önerilmektedir.
Kalp hastalığı bulunan bireylerin yoğun efor gerektiren aktivitelerden kaçınmaları ve egzersiz planlarını hekim önerileri doğrultusunda düzenlemeleri önemlidir.
Alarm belirtileri ihmal edilmemeli
Yaz aylarında aşağıdaki belirtilerin gelişmesi halinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
- Göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- Şiddetli çarpıntı
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
- Bilinç bulanıklığı
- Sıcak çarpması düşündüren yüksek ateş ve halsizlik