📝 Editoryal Not:
Bebeklerde ve çocuklarda gözyaşı kanalı tıkanıklığı, sık görülen ancak çoğu zaman aileler tarafından konjonktivit gibi enfeksiyonlarla karıştırılabilen bir durumdur. Bu basın bülteni, erken tanı, masaj tekniği ve tedavi zamanlamasının önemini net ve bilimsel bir şekilde açıklayarak ebeveynlerin doğru yönlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca, geç kalındığında cerrahi gereksinimin artması nedeniyle zamanlamanın önemi vurgulanmaktadır.
Bebeklerde göz sulanması ve çapaklanma sık karşılaşılan bir durum olup çoğunlukla gözyaşı kanalı tıkanıklığına bağlı gelişir. Kaşkaloğlu Göz Hastanesi Kurucusu Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, yeni doğan bebeklerin yaklaşık üçte birinde bir veya her iki gözde sulanma görülebildiğini, bunun genellikle gözyaşı kanalının doğuştan dar veya kapalı olmasından kaynaklandığını belirtmektedir.
Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Neden Olur?
Gözyaşı; göz kapaklarına yakın bölgede bulunan küçük kanalcıklardan gözyaşı kesesine, ardından pompa hareketiyle buruna doğru akar. Bu nedenle ağlama sırasında burunda da akıntı görülür.
Bebeklerde tıkanıklığın en sık nedeni, gözyaşı kesesinin buruna açıldığı noktadaki embriyonik zarın doğumda henüz açılmamış olmasıdır.
Prof. Dr. Kaşkaloğlu, “Bebek uyandığında kirpikler birbirine yapışmışsa çoğu zaman ikincil bir enfeksiyon eşlik ediyor demektir” ifadelerini kullanmaktadır.
Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Nedenler
Aşırı sulanma nadiren daha ciddi bir durumun, örneğin doğuştan göz tansiyonunun (konjenital glokom) belirtisi olabilir. Bu durumda sulanmaya ek olarak:
- Göz bebeğinde büyüme,
- Işık hassasiyeti,
- Korneada bulanıklık
gibi bulgular ortaya çıkar. Bu nedenle her sulanma vakasında mutlaka bir göz hekimi tarafından değerlendirme yapılmalıdır.
Tedavi Yaklaşımı: Masaj, Damlalar ve Gerektiğinde Cerrahi
Tedavinin ilk basamağı, gözyaşı kesesindeki birikimi azaltmak ve enfeksiyonu önlemek amacıyla antibiyotikli göz damlaları ile birlikte gözyaşı kesesi masajıdır.
Masaj, anne-baba tarafından burun köküne doğru hafif baskı ile uygulanır. Uygulama şekli ve sıklığı mutlaka göz hekimi tarafından gösterilmelidir.
Vakaların büyük çoğunluğu bebek altı aylık olmadan kendiliğinden düzelmektedir. Ancak sulanma devam ederse gözyaşı kanalının sonda ile açılması gerekebilir.
Prof. Dr. Kaşkaloğlu, “Bu işlemi burundan endoskopik görüntüleme ile yapıyoruz; bu sayede başarı oranımız oldukça yüksek” diyerek yöntemin etkinliğini vurgulamaktadır.
Sonda işleminin bir yaşından önce yapılması büyük önem taşır. Çünkü bebek büyüdükçe kemik yapısının gelişmesi sondanın başarısını azaltabilir. Bir yaşından sonra tedavi ertelenirse daha ileri cerrahi yöntemlerin gerekebileceği belirtilmektedir.
Konjonktivit ile Karıştırılabilir
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı konjonktivit ile karıştırılabilmektedir çünkü her iki durumda da gözde çapaklanma ve sulanma görülür. Bu nedenle doğru tanı için mutlaka uzman muayenesi gereklidir.